Ontwikkeling

Eenzaamheid treedt op wanneer er een verschil ontstaat tussen de gewenste en de werkelijke sociale contacten, zowel wat betreft het aantal contacten als de kwaliteit van deze contacten. 

De ACTOR (Actief ConTact OudeRen) methode is ontwikkeld om eenzaamheid en de negatieve gevolgen ervan te beïnvloeden.

Naar aanleiding van een vraag van Stichting Icare en het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen naar een beweeginterventie voor eenzame senioren, is in 2003 door het Interfacultair Centrum voor Bewegingswetenschappen van Rijksuniversiteit Groningen een eerste onderzoek uitgevoerd naar de relatie tussen eenzaamheid en lichamelijke activiteit en de mogelijkheden van een cohortbenadering bij het bereiken van de doelgroep eenzame senioren.  Voor de betrokken organisaties waren de resultaten van dit onderzoek aanleiding om gezamenlijk te werken aan het ontwikkelen van een evidence based interventie.

Het ACTOR activiteitenprogramma bestaat uit een combinatie van bewegen, sociale vaardighedentraining en activiteiten welke worden georganiseerd met/door de deelnemers. Voor deze gecombineerde aanpak is gekozen omdat aangetoond is dat dit het meest effectief is bij de beïnvloeding van eenzaamheid.

De keuze voor bewegen als basis is gemaakt, omdat:

  • De factoren die eenzaamheid beïnvloeden voor een deel dezelfde factoren zijn als die welke beïnvloed kunnen worden door lichamelijke activiteit. Hier speelt met name het vergroten van de self-efficacy van deelnemers een grote rol. (Onder self-efficacy wordt verstaan: het vermogen en de overtuiging om adequaat te kunnen handelen in een bepaalde situatie. Hoe hoger het gevoel van self-efficacy,  des te groter de motivatie om te handelen. Succeservaringen spelen hierbij een belangrijke rol, deze laten de deelnemers inzien dat hun eigen situatie veranderbaar is.)
  • Uit diverse projecten blijkt dat deelname aan beweeggroepen leidt tot meer sociale contacten.
  • Deelname aan een beweegprogramma invloed heeft op de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid van de deelnemers.

Bij de implementatie wordt gestreefd naar een situatie waarin gemeenten kunnen kiezen uit verschillende strategieën, zodat ACTOR zo goed mogelijk kan aansluiten bij hun eigen aanbod, lokale voorzieningen en werkwijze.

De methode wordt, indien nodig, aangepast op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten met betrekking tot eenzaamheidsinterventies. Dit alles om de ACTOR methode zo effectief en uitvoerbaar mogelijk te maken.